Κρατίστην εἶναι δημοκρατίαν ἐν ἧ πάντες ὡς τύρρανον φοβοῦνται τον νόμον Βίας ο Πρηινεύς Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε στην πολιτική σκηνή των Η.Π.Α. με τρόπο οπωσδήποτε εντυπωσιακό. Επιχειρηματίας, πρόσωπο των media, γνωστός κυρίως μέσω των ριάλιτι και με αμφιλεγόμενες...
Θεμελιώδη δικαιώματα
«Alle Fehler des Menschen verzeih’ ich dem Schauspieler, Keine Fehler des Schauspielers verzeih’ ich dem Menschen.»[1] Goethe, Wilhelm Meister Εισαγωγή Στο μυθιστόρημά του «Το Όνομα του Ρόδου»[2], ο Umberto Eco αφηγείται τις περιπέτειες του δόκιμου Βενεδικτίνου...
1) Προσεγγίζοντας το δικαίωμα στην κατοικία α) Το περιεχόμενο του δικαιώματος στην κατοικία: προκαταρκτικές επισημάνσεις Η εξασφάλιση επαρκούς και ικανοποιητικής στέγασης αποτελεί προϋπόθεση για την αξιοπρεπή διαβίωση του ανθρώπου[1], αλλά και κοινωνικό...
Με την πρόσφατη απόφαση 2025-1147 QPC, M. Azizbek K., της 11ης Ιουλίου 2025[1], το γαλλικό Συνταγματικό Συμβούλιο έκρινε αντίθετη στο Σύνταγμα διάταξη που περιορίζει, για λόγους εθνικού συμφέροντος, την εφαρμογή της αρχής της εκατέρωθεν ακρόασης σε κατηγορίες...
1. Εισαγωγή Το βιβλίο του Σταύρου Μουδόπουλου Δημοκρατία και συνδικαλιστική ελευθερία[1] πραγματεύεται μια σειρά από πολύ ενδιαφέροντα αλλά και θεμελιακά ερωτήματα. Όλοι γνωρίζουμε την πολυκύμαντη ιστορία του δικαίου της εργασίας, όπως πειστικά αποκαλεί αυτόν τον...
Ι. Εισαγωγή Η παρούσα μελέτη[1] πραγματεύεται το θέμα της ιδιωτικότητας στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) υπό το πρίσμα δύο αλληλένδετων πολιτικών και κοινωνικών κινημάτων, αυτών του ψηφιακού ανθρωπισμού και του ψηφιακού συνταγματισμού. Η ιδιωτικότητα στην εποχή...
Εισαγωγή «Μία πολιτεία μπορεί να εγκαθιδρυθεί στη βάση της φιλανθρωπίας προς τον λαό, όπως αυτή του πατέρα προς τα παιδιά του. Κάτω από μία τέτοια πατερναλιστική διακυβέρνηση (imperium paternale), τα υποκείμενα, ως ανώριμα παιδιά που δεν μπορούν να διακρίνουν τι...
Ι. Εισαγωγή Το δικαίωμα στη στέγαση έχει ισχυρά θεμέλια σε εθνικό, σε ενωσιακό και διεθνές επίπεδο. Αποτελεί δικαίωμα υπόστασης ή αλλιώς «δικαίωμα στα δικαιώματα», καθώς δίχως τη διασφάλιση (αξιοπρεπούς) στέγασης είναι αδύνατο για το άτομο να απολαμβάνει τα υπόλοιπα...
Εισαγωγή Ο άνθρωπος αφήνει το αποτύπωμά του όλο και πιο πολύ έντονα πάνω στη γη (anthropoxene). Αποτύπωμα αδυσώπητα καταστροφικό για το περιβάλλον. Αν και το όριο της ανθρωπόκαινου τοποθετείται στη βιομηχανική επανάσταση, για εμάς σημασία έχει αυτό που αποκαλείται...
Η ύπαρξη έννομου δικαιώματος τελεί υπό τη συνδρομή δύο προϋποθέσεων. Η πρώτη συνίσταται στην πρόβλεψη από το θετικό δίκαιο υποχρεώσεων σε βάρος των κρατικών οργάνων. Στην περίπτωση του έννομου δικαιώματος στον σεβασμό του επικοινωνιακού απορρήτου μια τέτοια υποχρέωση...
«Έπεα πτερόεντα[1]». Με αυτή τη φράση του Ομήρου, επέλεξε να ανοίξει η Γενική Εισαγγελέας Sharpston την πρότασή της στην υπόθεση NH v Associazione Avvocatura per i diritti LGBTI - Rete Lenford[2], υπογραμμίζοντας όχι μόνο τη δυνατότητα του λόγου να προκαλεί...
Tο δικαίωμα στη στέγαση βρίσκεται στο επίκεντρο των νομικών και κοινωνικοοικονομικών εξελίξεων, λόγω των πολλαπλών και μακροχρόνιων παραβιάσεών του σε τοπικό, εθνικό και υπερεθνικό επίπεδο, οι οποίες θέτουν σε κίνδυνο την προστασία του. Μια εμπειρική παρατήρηση των...
Το παρόν άρθρο συνεισφέρει σκέψεις στον αναδυόμενο διάλογο περί αναγνώρισης ενός νέου ανθρωπίνου δικαιώματος (human right), του δικαιώματος στην ανθρώπινη απόφαση. Στην εποχή της ολοένα και μεγαλύτερης επέμβασης των συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) στη λήψη...
«(…) Μου φαίνεται ότι στη δημόσια συζήτηση υπάρχει έλλειψη κατανόησης των διαφορών μεταξύ των δύο χρήσεων του όρου κοσμικότητα˙ η ίδια λέξη χρησιμοποιείται για να προσδιορίσει δύο πολύ διαφορετικές πρακτικές: την κοσμικότητα του κράτους, από τη μία πλευρά, και την...
Οι αποφάσεις 2135-2137/2023 της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) φαίνεται να επισφραγίζουν το τέλος της «νομολογίας της πανδημίας», η οποία αποφάνθηκε για τη συνταγματικότητα των μέτρων που ελήφθησαν από την Κυβέρνηση με σκοπό την ανάσχεση της πανδημίας...
Το πολιτικό σύστημα των Η.Π.Α. βρίσκεται στη δίνη μιας σοβαρής κρίσης εκπροσώπησης εδώ και σχεδόν μια δεκαετία. Για λόγους που εκκινούν από την όξυνση των ανισοτήτων, λόγω της εδραίωσης του νεοφιλελεύθερου υποδείγματος στην οικονομία, και εκβάλλουν σε μια πολυδιάστατη...
Κοινή συνισταμένη των μεταρρυθμίσεων της τελευταίας δεκαπενταετίας στην ελληνική κοινωνική ασφάλιση είναι ο δραστικός περιορισμός των παροχών και η ενίσχυση της ανταπόδοσης, ως στενότερου συνδέσμου εισφορών και παροχών.[1] Η ευρύτερη κατεύθυνση του ελληνικού...
Με αφορμή τον νόμο 5089/2024 «Ισότητα στον πολιτικό γάμο, τροποποίηση του Αστικού Κώδικα και άλλες διατάξεις», ο οποίος ψηφίστηκε πρόσφατα στη Βουλή,[1] το ζήτημα της παρένθετης μητρότητας απασχόλησε έντονα τον δημόσιο διάλογο. Με τον όρο «παρένθετη μητρότητα»...
Ι. Θέσπιση και αρμοδιότητες της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων Με τον ν. 5037/2023 προβλέπεται, μεταξύ άλλων, η μετονομασία της συσταθείσας με τον ν. 2773/1999 «Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας» (Ρ.Α.Ε.) σε Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και...
Η απόφαση Μ.L. αφορά την καταδίκη της Πολωνίας λόγω παραβίασης του άρθρου 8 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ).[1] Στην υπόθεση αυτή, η προσφεύγουσα κυοφορούσε έμβρυο, το οποίο, όπως διαπιστώθηκε με ιατρικές εξετάσεις, έπασχε από χρωμοσωμική...
Ο δημόσιος διάλογος, που διεξάγεται τις τελευταίες εβδομάδες γύρω από τη νομοθέτηση του γάμου ανεξαρτήτως φύλου, επαναφέρει –με ιδιαίτερη οξύτητα, ενίοτε– τον προβληματισμό περί νομιμοποίησης της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας για νομοθέτηση παρά και πέρα από τις...
Εισαγωγικά [1] Το συνταγματικό δίκαιο είναι η τεχνική της πολιτικής ελευθερίας. Το διακήρυττε ήδη από το 1962 ο Αριστόβουλος Μάνεσης και, ήδη εδώ και καιρό, μας φαίνεται ρήση κλασική και αυτονόητη. Μήπως, όμως, παρά ταύτα, το βαθύτερο νόημα του Συντάγματος, την αξία...